Rynek pożyczek pozabankowych w Polsce i w Czechach

Popularność szybkich pożyczek pozabankowych rośnie nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach europejskich, jak np. w Czechach. W obu krajach rynek pożyczek pozabankowych wymaga jednak uregulowania oraz stworzenia prostych i zrozumiałych przepisów.

W 2012 roku Grupa KRUK przygotowała pierwsze w historii porównanie postaw Polaków, Czechów i Rumunów wobec zadłużenia. Badanie pokazało, że najmniejsze problemy ze spłatą swoich zobowiązań mają Polacy, następnie Czesi, a najgorzej w tym temacie radzą sobie mieszkańcy Rumunii.

Jak wynika z badania, Polacy i Czesi bardziej świadomie i odpowiedzialnie podchodzą do kwestii swoich długów. Ze względu na podobieństwo naszych krajów, w Czechach możemy nawet natrafić na znane nam z polskiego rynku firmy pożyczkowe – np. Pożyczkomat (https://www.pujckomat.cz/).

Nadal jednak we wszystkich krajach potrzebna jest gruntowna edukacja w zakresie odpowiedzialnego zadłużania się. Wielu badanych zauważyło bowiem, że chciałoby rozpocząć spłacanie swoich długów, ale nie wiedzą, jak się do tego zabrać.

Regulacje rynku pożyczek pozabankowych

W Polsce rynek pożyczek pozabankowych reguluje m.in. Ustawa o kredycie konsumenckim. Resort finansów przygotował także w ubiegłym roku projekt nowelizacji ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Wprowadza on m.in.:

  • obowiązek posiadania przez firmę pożyczkową min. 200 tys. kapitału własnego,
  • forma prawna firmy pożyczkowej: spółka akcyjna lub spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (członkowie zarządu nie mogą być karani),
  • kary za oszustwa – do 10 lat więzienia i do 5 mln zł kary,
  • przepisy ograniczające maksymalne odsetki, prowizję i opłaty.

W styczniu 2015 roku Związek Firm Pożyczkowych, skupiający największe firmy pożyczkowe działające w Polsce, stworzył dodatkowo własny Rejestr Firm Pożyczkowych. Ta samoregulacja branży ma na celu uporządkowanie rynku pożyczek pozabankowych i wyeliminowaniu z rynku podmiotów działających nieuczciwie.

Z kolei rynek pożyczkowy w Czechach regulowany jest za pomocą Ustawy o kredytach konsumenckich i Ustawy o ochronie konsumenta. Obecnie w Czechach, tak jak i w Polsce, dyskutowane są propozycje uregulowania rynku pożyczek pozabankowych. Strona rządowa w Czechach proponuje:

  • aby nad firmami pożyczkowymi kontrolę sprawował Czeski Bank Narodowy,
  •  licencjonowanie firm pożyczkowych uwarunkowane podwyższeniem ich podstawowego kapitału do 20 milionów koron,
  • odpowiednie wykształcenie i doświadczenie zarządu takich firm.

Chętnie korzystamy z szybkich pożyczek

Czesi i Polacy chętnie zaciągają chwilówki, ponieważ w ten sposób można w wygodny i szybki sposób uzyskać pieniądze. Jak wynika z raportu firmy PwC „Rynek firm pożyczkowych w Polsce 2013”, około 0,7% całkowitej wielkości zobowiązań Polaków pochodzi z firm udzielających szybkie pożyczki, co można oszacować w przybliżeniu na około 3-4 mld zł. Raport szacuje również, że około 200 tys. gospodarstw domowych jest zadłużonych w firmach pożyczkowych. Według innych źródeł firmy pożyczkowe udzielają ok. 1,5-2 mln pożyczek rocznie.

Czesi także chętnie korzystają z chwilówek. Nie ma jednak żadnej instytucji, która zbierałaby dane na temat liczby firm pożyczkowych czy też liczby udzielonych w Czechach szybkich pożyczek. Szacuje się, że na czeskim rynku działa kilkaset firm pożyczkowych, które dokładnie sprawdzają swoich klientów, zanim zgodzą się na udzielenie chwilówki.

W tym celu czeskie firmy pożyczkowe weryfikują swoich przyszłych i obecnych klientów w różnych bazach danych i rejestrach, takich jak:

Z kolei w Polsce firmy pożyczkowe sprawdzają swoich klientów głównie w biurach informacji gospodarczej.