panama papers

Panama papers – koniec raju podatkowego?

Raje podatkowe, czyli państwa o wyjątkowo liberalnej – zwłaszcza dla obcokrajowców – polityce podatkowej, co jakiś czas stają się bohaterami głośnych skandali. Ostatnim krajem, który zasłynął jako „przystań” dla unikających opodatkowania, jest Panama. O co chodzi w „Panama papers”?

Ujawnienie poufnych dokumentów oraz listy klientów panamskiej kancelarii podatkowej i prawnej Mossack Fonseca zbulwersowało opinię publiczną. Dane dotyczyły bowiem niejawnych dotychczas aktywów członków elit politycznych i urzędników najwyższych szczebli, którzy oficjalnie zwalczając i potępiając instytucję rajów podatkowych, nie ustrzegli się przed unikaniem opodatkowania, a tym samym przed oszustwem.

Raj podatkowy – co to takiego?

Raje podatkowe, ang. „tax haven”, to kraje, których przepisy podatkowe, w celu przyciągnięcia zagranicznych inwestycji, są łagodne w stosunku do obcokrajowców oraz obcego kapitału (np. brak podatku dochodowego lub podatek o czysto nominalnym charakterze). Utworzona spółka z siedzibą w raju podatkowym służy przedsiębiorcy do transferowania zysków, obniżenia kosztów produkcji, tworzenia fikcyjnych kosztów działalności i tym samym unikania płacenia wyższych podatków w kraju macierzystym.

Oprócz Panamy, znanymi oazami podatkowymi są m.in.: Seszele, Monako, Mauritius, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Hongkong, Bahrajn. Szacuje się, że w rajach ukrytych zostało ok. 21-32 bilionów USD.

Panama Papers

Wyciek danych może okazać się jednym z największych skandali w historii, biorąc pod uwagę ilość danych – 11,5 mln dokumentów (lata 1970 – 2016) i 2,6 terabajtów danych (maile, transkrypcje, umowy, skany) dotyczących około 214 tyś. przedsiębiorstw. Pełna ich lista zostanie opublikowana na początku maja 2016 r. Czy kolejna publikacja spowoduje wzrost oburzenia? Czy pojawią się nowe nazwiska – obok byłego już premiera Islandii, premiera Wielkiej Brytanii, współpracowników prezydenta Rosji i byłego prezydenta Warszawy?

Z pewnością tak. I choć zdaniem ekspertów rządy państw podejmą działania i wprowadzą szereg zmian zmniejszających skalę unikania opodatkowania i ucieczek do rajów podatkowych (organizacje do spraw oszustw podatkowych, zwiększone kontrole), reformy pewnie i tak okażą się nieskuteczne, a Panama Papers odejdzie w zapomnienie jak inne afery – takie jak Luxembourg Leaks, Swiss Leaks lub Wiki Leaks.